ఇటాలియన్ శంకరాభరణం = Malèna

డిసెంబర్ 16, 2014

సృష్టిలోని సమస్త జీవరాశులను స్పందింపజేయగల శక్తి కేవలం రెండింటికే పరిమితం. మొదటిది సంగీతం. రెండవది శృంగారం. సంగీతాన్ని ఆరాధించిన ఓ (వేశ్యగా ముద్రపడిన) యువతి కథ కె. విశ్వనాథ్ గారి శంకరాభరణం అయితే, వేశ్యగా ముద్రపడిన ఓ యువతి అందాన్ని ఆరాధించే కుర్రాడి కథ “Giuseppe Tornatore” తెరకెక్కించిన ఇటాలియన్ చిత్రం Malèna. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, భాషా సంస్కృతులకతీతంగా ప్రజల్ని కదిలించే కథలు ఒకేలా వుంటాయి కాబోలు. ఒకే రకం మూసలో ఒదిగిన ఈ చిత్రాల ఒరవడే అందుకు సాక్ష్యం. రెండు చిత్రాల్లోనూ మొదటినుండి చివరివరకూ అంతర్లీనంగా అల్లుకుపోయిన భావన ఒక్కటే, అవధుల్లేని ఆరాధన. రెండు చిత్రాల్ని ఒడిసి నడిపిన అంతఃసూత్రం ఒక్కటే, అద్భుతమైన క్లుప్తత. ఎంతటి గాఢమైన క్లుప్తత అంటే, రెండు చిత్రాల్లోని ప్రధాన పాత్రధారుల మధ్య ఒకే ఒక వాక్యపు సంభాషణ. అంతే!

Sankarabharanam-1

శంకరశాస్త్రికి తులసికి మధ్య సంభాషణలున్నాయా లేదా అన్న అనుమానం తీర్చుకోవడానికే, ఓ సారి ప్రత్యేకంగా శంకరాభరణం చూసాను. వారిద్దరి మధ్య ఉన్నఒకే ఒక సంభాషణ – “ఏం నీకు వంటచేయడం చేతకాదా? పసి పిల్ల; అది మడిగట్టుకొని వంటచేయలేక అవస్థ పడుతుంటే, చేతనైన వాళ్ళు వెళ్ళి సహాయం చేయొచ్చు కదా. ఆచార వ్యవహరాలు, మనసును క్రమమైన మార్గంలో పెట్టటానికి కాని, మనుషులను కులమనే పేరుతో విడదీయడానికి కాదు, తులసి.

తెలుగువాడికి, శంకరాభరణం గురించి చెప్పనక్కరలేదు కానీ, నా ఈ విశ్లేషణ కోసం, Malèna చిత్ర కథ కాస్త వివరంగా చెప్పక తప్పదు.

Malèna

అవి రెండవ ప్రపంచ యుద్దపు రోజులు. సైనికుడైన భర్త యుద్దంలో పాల్గొనడానికి వెళ్ళిపోవడంతో, ఒంటరిగా మిగిలిపోయిన అతని పాతికేళ్ళ పడుచు భార్య Malèna అందంపై యవ్వనపు తొలి గడపలో ఉన్న 12-13 ఏళ్ళ కుర్రాడు Renato ఆరాధన, ఈ చిత్రపు మూలకథ. అప్పుడే యవ్వనం అంకురిస్తున్న Renato లాంటి స్కూలు కుర్రాళ్ళ నుంచీ, కాటికి కాళ్ళు చాపుకున్న ముదుసలి వరకూ మగతనపు ఛాయల్లో ఉన్న ప్రతీ మనసునీ అల్లరి పెట్టగల గొప్ప సౌందర్యరాశి Malèna. భర్త తప్ప మరొకరు ఎరగని అమలిన. ఆమె నేలవైపు చూస్తూ ఊళ్ళో నడుస్తున్నా, ఊళ్ళో నేలపై నిలబడ్డ ప్రతి మగాడి చూపు ఆమె వైపే. ఉరందరి మనసులోనూ ఆమె అందాల కైపే. మరి కాసేపు ఆమె అందాన్ని కనులారా తాగొచ్చన్ని, కలలలోన ఊగొచ్చని, మరోదారిన పరిగెత్తుకొస్తే మరోసారి ఆమెను చూడొచ్చని, ఆమలిన మనస్సు మారొచ్చని, మిడిసిపడే, ఉద్రేకాలు ఎగసిపడే మగాళ్ళ మధ్యలోనుండి తనకేమీ పట్టనట్టు నిశ్శబ్దంగా సాగిపోయే తను. ఊరంతా ఆరాధించే అందం. స్త్రీ సౌందర్యానికి మరో గుర్తింపు తన అందం. దొంగతనంగా అయినా సరే, శిశువులూ పశువులూ చూడాలనుకునేంత అందం. అందం వల్లనే కదూ, ఆమెకు అంత గుర్తింపు. అదేమిటో, Malèna మనసు మాత్రం, ఆమె భర్తపైనే. ప్రపంచం ముందు గుర్తింపు ఇచ్చిన తన సౌందర్యాన్ని, మరెన్నో ఐహిక సుఖాలను ఇవ్వగల సౌందర్యాన్ని, భర్త దగ్గర లాలనని పొందడానికి మార్గంగానే చూస్తుంది.

Malèna

శంకరాభరణం శంకర శాస్త్రి కూడా అంతే కదా. తన సంగీత యాత్రలో ఏ జమిందారుని లెక్క చేసాడని? ఆయన కదలివస్తుంటే, కదలిక లేక బిగుసుకుపోయిన జనం కళ్ళలోని భక్తినీ, తన గళం పట్ల ఆరాధనని ఎప్పుడు గుర్తుంచుకున్నాడని? అప్పుడెప్పుడో, “Music is divine, Whether it is Western or Indian” అంటూ పాశ్చత్య సంగీతపు పోకడలనూ పుక్కిట పట్టి చూపించాడే. అంతటి గుర్తింపు ఇచ్చిన తనలోని కళను, మరెన్నో ఐహిక సుఖాలను ఇవ్వగల సంగీతాన్నీ, సర్వేశ్వరుడి దగ్గరకు చేరే మార్గంగానే చూసుకున్నాడు.


తులసి అని, ఓ వేశ్య కూతురు; శంకరశాస్త్రి ఎదురుపడే దైర్యం లేక, ఆయన గళామృతాన్ని దొంగతనంగా ఆస్వాదిస్తూ, తనలో అసంకల్పితంగా వెల్లువెత్తిన దేహ స్పందనలను నాట్యంగా పలికించి తృప్తి పడుతుంది. శంకరశాస్త్రి ఎక్కడో, ఎప్పుడో గాలి తరగల్లో వదిలిన గమకాలను, గుర్తుగా తెచ్చుకొని ఎవరూ లేని తనగదిలో ఓ అర్దరాత్రి సంగీత భావ ప్రాప్తిలో ఓలలాడుతుంటే-

ఈ పెద్దలున్నారు చూడండి, ఎప్పుడు వయసులోకి వచ్చే పిల్లల భావాలను అర్థం చేసుకున్నారని. బూజు పట్టిన తమ భావాలను రుద్దడానికి ఎంత బలవంతం చేస్తారని.

Reneto పరిస్థితి వేరుగా ఏమీ లేదు. Malèna అందాన్ని వీలయినంత దగ్గరగా ఆస్వాదించాలని, ఎదుటపడి అడగలేక, ఓ అర్దరాత్రి దొంగతనంగా ఆమె ఇంటిపైకెక్కి కన్నం ద్వారా గమనిస్తూ, అందాన్ని పత్తికాయల్లా విచ్చుకున్న కళ్ళతో అస్వాదిస్తూ, వదలలేక, కదలలేక, కలలా వదలివస్తూ తనతో తెచ్చుకున్న జ్ఞాపకాల తోడుగా బుడి బుడి యవ్వనంలో వడి వడిగా అడుగులతో ఆదమరిచి నిదరోయాడు. ఉదయాన్నే గదిలోకి వచ్చిన Reneto తండ్రి విషయం గ్రహించి చితకబాది కొద్ది రోజులు గదిలో బంధించాడు. ఆ తర్వాత డాక్టరు సలహా మేరకు Reneto కు స్వేఛ్ఛ లభిస్తుంది. ఈ లోగా Malèna భర్త మరణించినట్లు వార్త వస్తుంది. తీవ్రమైన నిరాశలో కూరుకుపోయిన తనని వేశ్యగా ముద్రవేస్తూ ఊళ్ళోని మిగితా స్త్రీలు సూటిపోటి మాటలు మరింత గాయపరుస్తాయి. పైగా తనని వేశ్యగా ఆరోపిస్తూ కేసు పెడతారు. కోర్టులో Malèna తరపున వాదించిన లాయరు, కేసు నెగ్గిన తర్వాత, తనని బలవంతంగా అనుభవించడం Reneto గమనిస్తాడు. తప్పనిసరి పరిస్థితిలోనే Malèna అలా ప్రవర్తించిందని నమ్ముతూ, ఆమె తరపున దేవుని ప్రార్థిస్తాడు. చివరకు యుద్దం ముగిసి, వేరే జీవనాధారము ఏమీ లేక, Malèna తన అందాన్ని అమ్ముకోవడం మొదలెడుతుంది. అయినా సరే, Malèna ముందు Renato బయటపడకుండా, ఆమెను రక్షించడానికి ప్రయత్నిస్తూ వుంటాడు.


ఇక్కడ శంకరభరణం కథలోనూ దాదాపు ఇవే మలుపులు. వేశ్యయైన (?) తులసికి ఆశ్రయం ఇవ్వడంతో శంకరశాస్త్రిని అందరూ చిన్న చూపు చూడడం మొదలు పెడతారు. శాస్త్రీయ సంగితానికి ప్రాభవం తగ్గడం వలన నెమ్మదిగా దయనీయ పరిస్థితిలోకి జారుకుంటున్న శంకరశాస్త్రి, చివరకు తనలోని కళకు గుర్తింపుగా లభించిన గండ పెండేరాన్ని అమ్మే ప్రయత్నంలో వుండగా, శంకరశాస్త్రి నిస్సహాయ స్థితిని అర్థం చేసుకున్న తులసి, తన ఆస్థి అడ్డుపెట్టి, ఆయన గౌరవాన్ని నిలుపుతుంది. కానీ ఆయనముందు తన ఉనికిని ప్రకటించాలనుకోదు. శంకరశాస్త్రి తన సంగీత జ్ఞాపకాలను తర్వాత తరాలకు శాశ్వతంగా (శతమానం భవతి శతాయు పురుష శ్శతేంద్రియ ఆయుషేవేంద్రియే ప్రతి తిష్టతీ) వదిలి తను ఆరాధించిన సర్వేశ్వరుడిలో లీనమవడంతో శంకరాభరణం చిత్రం ముగుస్తుంది.

శంకరాభరణం
ఇలాంటి నాటకీయతే Malèna కథలోనూ వుంది. మరికొద్ది రోజులకే, అందరూ మరణించాడని భావిస్తున్నMalèna భర్త యుద్దము ముగియడంతో (అవిటిచేతితో) తిరిగొస్తాడు. ఊళ్ళో ఎవరూ అతనికి Malèna వివరాలు చెప్పడానికి ఇస్ఠపడరు. ఇదంతా గమనించిన Renato, Malèna గురించిన వివరాలతో ఒక అనామక లేఖను రాసి ఆమె భర్తకు అందించి పరిగెత్తిపోయాడు. అతను తన భార్యను వెదుక్కుంటూ వెళ్లి, కొన్నాళ్ళ తర్వాత ఆమెతో తిరిగి వస్తాడు. Malèna, ఇప్పుడు Mrs.Malèna అనే గౌరవప్రదమైన హోదాలో వుంది కనుక ఆ ఊరి ఆడవాళ్లు ఆమెను సాదరంగా ఆహ్వానిస్తారు. ఆమె సంచీలోంచి జారిపడిన పళ్ళు తిరిగి అందిస్తూ “Good Luck, Mrs.Malèna” అని Renato తొలిసారి (చివరిసారి) Malèna తో మాట్లాడుతుండగా, Malèna తన సౌందర్యం జ్ఞాపకాలను తర్వాతి తరానికి శాశ్వతంగా ( Renato voiceover లో “Time has passed and I have loved many women. And as they’ve held me close and asked if I will remember them, I believed in my heart that I would. But the only one I’ve never forgotten, is the one who never asked … Malèna” అంటుండగా) వదిలి తను ఆరాధించిన భర్తతో కలిసి భవిష్యత్తులోకి ఆడుగులు వేయడంతో Malèna చిత్రం ముగుస్తుంది.

Malèna


ఇప్పుడు చెప్పండి. ఈ రెండు చిత్రాలూ ఒకే మూస అవునో కాదో? శంకరాభరణం వచ్చిన 20 ఏళ్ళ తర్వాత Malèna విడుదలయింది. Malèna చిత్రానికి మూల కథ 1926 లో జన్మించిన screenplay writer “Luciano Vincenzoni” అందించాడు. ఇద్దరు గొప్ప దర్శకులలో, కథకులలో ఎవరినీ తక్కువ చేయడం నా ఉద్దేశం కాదు. Great minds think alike అని చెప్పకుండా మాత్రం ఉండలేను.



మీరేమంటారు మరి ?


ప్రకటనలు

ఎదుట నిలిచింది చూడు, కల “కారు” వన్నెలేవో..

జూన్ 29, 2013

ఆక్సిడెంటు మూలాన కారు లేకుండా పోవడంతో, మరో కొత్త కారు కొనే ప్రయత్నాల్లో వున్నాను. కారు భీమా డబ్బు వ్యవహారం ఇంకా తేలలేదు. ఎలాగూ మరో కారు కొనాల్సిందే కదా అని నా అవసరాలకి సరిపోయే గుణగణాలున్న ‘కారా’న్వేషణ (వరాన్వేషణ లాగా అన్న మాట. ఈ పదం నేనే కనిపెట్టాను అంచేత కాపీరైటు నాదే మరి హి,హి,హి :-D) మొదలెట్టి ఒక రోజైనా గడవవకుండానే, మా పెద్దాయన ఫోనెత్తి పిలిచాడు. మా పెద్దాయన కథ టూకీగా ఇక్కడుంది. విషయమేమంటే, మా కంపనీ చాలా కాలం పాటు చేసిన కృషి, ప్రయత్నాల మూలంగా పురిటినొప్పులు పడుతున్న ఓ కొత్త ఖాతా వ్యవహారంలో, ప్రసవానికి ముందు తలెత్తిన కాసిన్ని ఇబ్బందులని పరీక్షించి సరిచేయాల్సిన అవసరం వచ్చింది. అందువల్ల ఆగ మేఘాల మీద (అవును మేఘాల మీదే మరి) నేను అక్కడికి ప్రయాణం కట్టాల్సిందేనని మా పెద్దాయన హుకుం జారీ చేసాడు. Annual Appraisal ఫలితాలు ప్రకటించే నెలల్లో నేను మా పెద్దాయనకు ఎదురు చెప్పను. మీరు కూడా అంతే అని నాకు తెలుసు. నాకున్న ఈ బలహీనత కనిపెట్టి మా పెద్దాయన ప్రతీ మూడు నెలలకీ ఓ సారి Appraisal అంటున్నాడు.

అక్కడికి చేరుకున్న మొదటి రెండు రోజుల్లో జెట్‌లాగ్ తో ఒక రోజు, జుట్టు లాక్కోవడం వల్ల మరో రోజు, రెండూ రెండు క్షణాల్లా గడిచిపోయాయి. మూడో రోజు వ్యవహారం ఒక కొలిక్కి వచ్చి కారు కూతలు, బీరు మూతలు సద్దుమణిగాక మళ్ళీ నా కారాన్వేషణ గుర్తొచ్చింది.

నేను సెడాన్ టైపు కార్లని వుపయోగించడానికి ఇష్టపడతాను. మరో రకంగా చెప్పాలంటే, దేశీయ రోడ్లపై తిరుగాడే బుజ్జి కార్లని (హాచ్-బాక్ అని అంటారు) నేను కార్ల కింద లెక్కించను. అవి నా కళ్ళకి మేకప్పు వేసిన ఆటో రిక్షాల్లా అనిపిస్తాయి. భద్రతా పరంగా కూడా ఆధార పడదగిన వాహనాలు కావు అని నా భావన. నా స్నేహితుల్లో కొందరు హాచ్-బాక్ బావుంటుందని ఆ రాత్రి కారు కూతలు కూసేరు. ఈ నానా కూతల మధ్య నే కోరుకునే గుణగణాలన్నీ ఏ కారులో వున్నాయా అని కాసేపు మల్లగుల్లాలు పడి, ఏ విషయము నిర్ధారణ అవకుండానే అవే అలోచనలతో నిద్రలోకి జారుకున్నాను.

ఉదయాన్నే కులకూజితాల కువ కువ రాగాలని వెంటబెట్టుకొని, భానుడు సుప్రభాతం పాడి నిదుర లేపాడు. నిద్ర లేవగానే నాల్గవ అంతస్తులో వున్న నా పడక గది కిటికీలొంచి కనిపించిన దృశ్యం చూసి నాకు మతిపోయింది. మీ అందరి మతికూడా పోగొడదామని, ఆ దృశ్య్యాన్ని కెమెరాతో బంధించి ఈ కింద జత చేసాను. అంత పెద్ద వృక్షాన్నీ ఎవరో శ్రద్దగా కత్తిరించినట్టు, అచ్చు Sedan కారు లాగ. మీకేం కనిపిస్తోంది, Sedan or Hatchback?

ప్రసాదం : కలల కారు ప్రకృతి సాక్షిగా

అన్నట్టు ఆ వృక్షాన్ని నా గదిలోంచి తప్ప, ఇంకే కోణంలో చూసినా ఇలా కారు ఆకారంలో కనిపించడం లేదు. ప్రకృతి ప్రతిస్పందన అంటే ఇలాగే వుంటుందేమో?

ఇట్లు
మీ ప్రసాదం.


%d bloggers like this: